Birth Death Certificate New Rules 2026: రెండేళ్లు దాటితే కోర్టు ఆర్డర్ తప్పనిసరి!

జనన, మరణ సర్టిఫికెట్ల కొత్త నిబంధనలు 2026: రెండేళ్లు దాటితే కోర్టు ఆర్డర్ తప్పనిసరి!

భారతదేశంలో జనన, మరణాల నమోదు ప్రక్రియను మరింత పారదర్శకంగా మార్చేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. లోక్‌సభలో ఇటీవల ఆమోదం పొందిన 'జనన మరణాల నమోదు సవరణ బిల్లు 2026' (Registration of Births and Deaths Amendment Bill 2026) ప్రకారం, జననం లేదా మరణం సంభవించిన రెండేళ్ల తర్వాత సర్టిఫికెట్ కోసం నమోదు చేసుకోవాలంటే కచ్చితంగా 'ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్' (Judicial Magistrate First Class) అనుమతి పొందాల్సి ఉంటుంది. నకిలీ ధృవీకరణ పత్రాలను అరికట్టి, పౌరుల సమాచారాన్ని సురక్షితంగా నిర్వహించే లక్ష్యంతో ఈ కొత్త చట్టాన్ని తీసుకువచ్చారు.

📢 ప్రభుత్వ పథకాలు, తాజా నిబంధనలు & అప్‌డేట్స్ కోసం మా Telegram లో Join అవ్వండి

1. బిల్లులోని ముఖ్యాంశాలు (Key Highlights)

• కొత్త నిబంధన: రెండేళ్లు దాటిన జనన, మరణాల నమోదుకు ఇకపై సాధారణ మీసేవ లేదా సచివాలయాల్లో నేరుగా రిజిస్ట్రేషన్ కుదరదు. కోర్టు ఉత్తర్వులు తప్పనిసరి.
• చట్ట సవరణ: ప్రతిపక్షాల నిరసనల మధ్య లోక్‌సభలో ఈ సవరణ బిల్లు మూజువాణి ఓటు (Voice Vote) ద్వారా ఆమోదం పొందింది.
• న్యాయపరమైన మార్పులు: పాత క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC 1973) స్థానంలో కొత్తగా అమలులోకి వచ్చిన 'భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత 2023' (BNSS) నిబంధనలకు అనుగుణంగా చట్టంలో మార్పులు చేశారు.

2. పాత, కొత్త నిబంధనల మధ్య తేడాలు (Old vs New Rules)

అంశం (Topic)	పాత నిబంధన (Old Rule)	కొత్త నిబంధన 2026 (New Rule)
ఆలస్య నమోదు (Delayed Registration)	ఆర్డీవో లేదా రెవెన్యూ అధికారుల అనుమతితో సరిపోయేది.	రెండేళ్లు దాటితే మేజిస్ట్రేట్ ఆమోదం తప్పనిసరి.
చట్టపరమైన ప్రాతిపదిక	CrPC 1973 ఆధారంగా	భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత 2023 (BNSS)
అనుమతి ఇచ్చే అధికారి	స్థానిక రిజిస్ట్రార్లు / అధికారుల పరిధిలో	ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్
డేటా నిర్వహణ	పాక్షిక డిజిటల్ రికార్డులు	కేంద్రీకృత డిజిటల్ డేటాబేస్

3. సర్టిఫికెట్ కోసం దరఖాస్తు విధానం (Application Process Step-by-Step)

మీరు లేదా మీ కుటుంబ సభ్యుల జనన, మరణ వివరాలను రెండేళ్లలోపు నమోదు చేయకపోతే, సర్టిఫికెట్ పొందేందుకు కింది విధానాన్ని అనుసరించాలి:

1. దరఖాస్తు దాఖలు: ముందుగా స్థానిక కోర్టులో ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ముందు అఫిడవిట్ (Affidavit) సమర్పించాలి.
2. ఆధారాల సమర్పణ: ఆసుపత్రి రికార్డులు, పాఠశాల ధృవీకరణ పత్రాలు లేదా స్థానిక పంచాయతీ/మున్సిపాలిటీ నుండి పొందిన 'నాన్-అవైలబిలిటీ సర్టిఫికెట్' (Non-Availability Certificate) దాఖలు చేయాలి.
3. విచారణ: మేజిస్ట్రేట్ ఆదేశాల మేరకు స్థానిక పోలీసులు లేదా రెవెన్యూ అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో విచారణ జరుపుతారు.
4. కోర్టు ఉత్తర్వులు: విచారణలో వివరాలు సరైనవిగా నిర్ధారణ అయిన తర్వాత, నమోదుకు అనుమతిస్తూ మేజిస్ట్రేట్ ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తారు.
5. సర్టిఫికెట్ జారీ: ఆ కోర్టు ఉత్తర్వు ప్రతిని స్థానిక గ్రామ సచివాలయం లేదా మున్సిపల్ కార్యాలయంలో సమర్పించి డిజిటల్ సర్టిఫికెట్ పొందవచ్చు.

4. తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

• రెండేళ్ల లోపు నమోదు చేసుకుంటే కోర్టు అనుమతి అవసరమా?
  అవసరం లేదు. నిర్ణీత గడువులోపు స్థానిక మున్సిపల్ లేదా గ్రామ పంచాయతీ/సచివాలయ అధికారుల వద్ద సాధారణ రుసుముతో సులభంగా నమోదు చేసుకోవచ్చు.
• దీనికి ఏ చట్టం వర్తిస్తుంది?
  పాత CrPC స్థానంలో కొత్తగా అమలులోకి వచ్చిన 'భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత 2023 (BNSS)' చట్ట నిబంధనలు వర్తిస్తాయి.
• అధికారిక బిల్లు వివరాలు ఎక్కడ చూడొచ్చు?
  దీనికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు మరియు పీడీఎఫ్ డాక్యుమెంట్‌ను PRS ఇండియా అధికారిక పోర్టల్ లింక్ (క్లిక్ చేయండి) ద్వారా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.