ఆంధ్రప్రదేశ్లో MPTC, ZPTC ఎన్నికల నామినేషన్ల దాఖలు ప్రక్రియ ముగిసిన తర్వాత జరిగే కీలకమైన దశ నామినేషన్ల పరిశీలన (Scrutiny). ఈ సమయంలో రిటర్నింగ్ అధికారులు అభ్యర్థి అర్హతలు, ఓటర్ల జాబితాలోని వివరాలు, అవసరమైన డిక్లరేషన్లు, కుల ధృవీకరణ పత్రాలు, సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తారు.
SEC-EMS పోర్టల్లో నిర్వహించే ఈ ప్రక్రియలో నామినేషన్ను అంగీకరించడం లేదా తిరస్కరించడం, తిరస్కరణకు కారణాలను నమోదు చేయడం, చెల్లుబాటైన అభ్యర్థుల జాబితాను ప్రచురించడం వంటి చర్యలు ఉంటాయి. నామినేషన్ తిరస్కరణకు గురైనప్పుడు అప్పీల్ చేసుకునే విధానం గురించి కూడా అభ్యర్థులు తెలుసుకోవాలి.
నామినేషన్ స్క్రూటినీ అంటే ఏమిటి?
నామినేషన్ల దాఖలుకు నిర్ణయించిన చివరి తేదీ ముగిసిన తర్వాత, రిటర్నింగ్ అధికారి ప్రతి నామినేషన్ పత్రాన్ని పరిశీలించి అంగీకరించాలా లేదా తిరస్కరించాలా అనే నిర్ణయం తీసుకునే ప్రక్రియను స్క్రూటినీ అంటారు.
ఈ ప్రక్రియ SEC-EMS పోర్టల్లో రిటర్నింగ్ అధికారి (RO) లాగిన్ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. అభ్యర్థి సమర్పించిన పత్రాలు, ఓటర్ల జాబితాలోని వివరాలు, వర్తించే ఎన్నికల నిబంధనలను పరిశీలించిన తర్వాత నిర్ణయాన్ని నమోదు చేస్తారు.
ప్రతి నామినేషన్లో పరిశీలించాల్సిన 6 ముఖ్యమైన అంశాలు
| క్రమ సంఖ్య | తనిఖీ అంశం | పరిశీలించాల్సిన వివరాలు |
|---|---|---|
| 1 | అభ్యర్థి ఓటరు హోదా | అభ్యర్థి సంబంధిత MPTC లేదా ZPTC ఎన్నికకు వర్తించే ఓటరు అర్హతలను కలిగి ఉన్నారా అని పరిశీలించాలి. |
| 2 | ప్రతిపాదకుడి ఓటరు హోదా | ప్రతిపాదకుడు సంబంధిత ఎన్నికల పరిధిలో ఓటరుగా నమోదై ఉన్నారా అని ధృవీకరించాలి. |
| 3 | పేరు, సీరియల్ నంబర్ | అభ్యర్థి, ప్రతిపాదకుడి పేర్లు, ఓటర్ల జాబితాలోని సీరియల్ నంబర్లు నామినేషన్ పత్రాలతో సరిపోలుతున్నాయా అని చూడాలి. |
| 4 | కుల ధృవీకరణ | రిజర్వుడు స్థానాలకు వర్తించే కుల ధృవీకరణ పత్రం లేదా Form-IIIలోని Part-III డిక్లరేషన్ నిబంధనలను పరిశీలించాలి. |
| 5 | స్వీయ-డిక్లరేషన్ | నేరచరిత్ర, ఆస్తులు, అప్పులు, విద్యార్హతలకు సంబంధించిన వివరాలు, అభ్యర్థి సంతకం, అవసరమైన సాక్షుల సంతకాలు ఉన్నాయా అని తనిఖీ చేయాలి. |
| 6 | సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ | నామినేషన్ దాఖలు చేసే సమయంలో నిర్దేశించిన సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ చెల్లించారా అని ధృవీకరించాలి. |
స్వీయ-డిక్లరేషన్పై ముఖ్యమైన నిబంధన: డిక్లరేషన్ పూర్తి రూపంలో దాఖలైనప్పుడు, అందులోని సమాచారం తప్పు లేదా లోపభూయిష్టంగా ఉందనే కారణం ఒక్కటే నామినేషన్ తిరస్కరణకు ఆధారం కాకూడదు. తిరస్కరణపై నిర్ణయం వర్తించే ఎన్నికల చట్టాలు, నిబంధనల ప్రకారం తీసుకోవాలి.
రిటర్నింగ్ అధికారులు పాటించాల్సిన నియమాలు
చేయాల్సినవి
- SEC-EMS స్క్రూటినీ స్క్రీన్లో ప్రతి తనిఖీ అంశాన్ని పరిశీలించి Yes లేదా Noగా నమోదు చేయాలి.
- అభ్యర్థి, ప్రతిపాదకుడి పేర్లు, సీరియల్ నంబర్లను సంబంధిత ఓటర్ల జాబితాతో సరిపోల్చాలి.
- నామినేషన్ తిరస్కరిస్తే, కారణాన్ని సంబంధిత బాక్స్లో స్పష్టంగా నమోదు చేయాలి.
- తిరస్కరణకు సంబంధించిన లిఖితపూర్వక కారణాన్ని అదే రోజు అభ్యర్థికి అందించాలి.
- SEC-EMSలో నిర్ణయం సరిగ్గా నమోదు అయిందో లేదో నిర్ధారించుకోవాలి.
- స్క్రూటినీ పూర్తయిన రోజే Form-VIని జనరేట్ చేసి, సంతకం చేసి నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించాలి.
- ప్రతి అభ్యర్థికి సంబంధించిన ప్రాథమిక పరిశీలన చెక్లిస్ట్ను రికార్డుగా భద్రపరచాలి.
చేయకూడనివి
- డిక్లరేషన్లోని సమాచారంపై అనుమానం ఉందనే కారణంతో మాత్రమే నామినేషన్ను తిరస్కరించకూడదు.
- అభ్యర్థి గుర్తింపులో నిజమైన సమస్య ఉందో లేదో పరిశీలించకుండా చిన్న స్పెల్లింగ్ లేదా క్లరికల్ పొరపాట్ల ఆధారంగా నిర్ణయం తీసుకోకూడదు.
- తిరస్కరణ కారణాన్ని అస్పష్టంగా నమోదు చేయడం లేదా ఖాళీగా వదిలేయడం చేయకూడదు.
- Form-VI ప్రచురణను ఆలస్యం చేయకూడదు.
- అప్పీలేట్ అథారిటీకి సంబంధించిన వర్తించే నిబంధనలను ఉల్లంఘించకూడదు.
- రిజర్వుడు స్థానాలకు వర్తించే కుల ధృవీకరణ పత్రాలు, డిక్లరేషన్ల నిబంధనలను విస్మరించకూడదు.
- ఎన్నికల స్థానాన్ని వేలం వేయడం లేదా డబ్బు కోసం ఏకగ్రీవం చేసే ప్రయత్నాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వర్తించే ఎన్నికల చట్టాల ప్రకారం చర్యలు తీసుకోవాలి.
స్క్రూటినీ సమయంలో ఉపయోగించే ముఖ్యమైన ఫారాలు
| ఫారం / పత్రం | వివరణ | ఉపయోగం |
|---|---|---|
| Form-V | అందిన నామినేషన్ల జాబితా | స్క్రూటినీ ప్రారంభించే ముందు జాబితాను ఖరారు చేసి ప్రచురించాలి. |
| Form-VI | చెల్లుబాటైన అభ్యర్థుల జాబితా | స్క్రూటినీ అనంతరం SEC-EMSలో జనరేట్ చేసి, సంతకం చేసి నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించాలి. |
| ప్రాథమిక పరిశీలన చెక్లిస్ట్ | నామినేషన్ తనిఖీల రికార్డు | ఒరిజినల్ కాపీని భద్రపరచి, డూప్లికేట్ కాపీని అభ్యర్థికి అందించాలి. |
| తిరస్కరణ పత్రం | సిస్టమ్ జనరేట్ చేసే ఉత్తర్వు | తిరస్కరణ కారణాన్ని నమోదు చేసి, ప్రింట్ తీసి అభ్యర్థికి అందించాలి. |
Form-II ఎన్నికల నోటీసు, Form-IV నామినేషన్ పత్రం, స్వీయ-డిక్లరేషన్లు నామినేషన్ దాఖలు దశకు సంబంధించినవి. Form-VII, Form-VIII, Form-IXలు నామినేషన్ల ఉపసంహరణ దశలో ఉపయోగించబడతాయి.
SEC-EMSలో స్క్రూటినీ చేసే విధానం
- Form-Vను తనిఖీ చేయండి: అందిన నామినేషన్ల జాబితా జనరేట్ అయి, నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించబడిందో లేదో నిర్ధారించుకోవాలి.
- అభ్యర్థిని ఎంచుకోండి: SEC-EMSలో స్క్రూటినీ స్క్రీన్ను తెరిచి, సంబంధిత అభ్యర్థి పేరుపై క్లిక్ చేయాలి.
- తనిఖీలు పూర్తి చేయండి: నిర్దేశించిన ప్రతి అంశాన్ని పరిశీలించి Yes లేదా Noగా నమోదు చేయాలి.
- నిర్ణయాన్ని నమోదు చేయండి: పత్రాలు, ఆధారాలు, వర్తించే నిబంధనలను పరిశీలించిన తర్వాత Accepted లేదా Rejected ఎంపికను నమోదు చేయాలి.
- Form-VIని సిద్ధం చేయండి: అంగీకరించిన నామినేషన్ల ఆధారంగా జాబితాను పరిశీలించి, నిర్ధారించి, ప్రింట్ తీసుకోవాలి.
- జాబితాను ప్రచురించండి: అవసరమైన సంతకాలు చేసి Form-VIని నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించాలి.
- తిరస్కరణ ఉత్తర్వు అందించండి: నామినేషన్ తిరస్కరించినట్లయితే, కారణాన్ని స్పష్టంగా నమోదు చేసి, సంబంధిత పత్రాన్ని అదే రోజు అభ్యర్థికి అందించాలి.
నామినేషన్ తిరస్కరణపై అప్పీల్ ఎవరికి చేయాలి?
నామినేషన్ తిరస్కరణకు గురైన అభ్యర్థి, సంబంధిత ఎన్నికకు వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం అప్పీలేట్ అథారిటీని సంప్రదించాలి.
| పోటీ చేసే పదవి | అప్పీలేట్ అథారిటీ |
|---|---|
| MPTC సభ్యుడు, సర్పంచ్, వార్డు మెంబర్ | RDO (రెవెన్యూ డివిజనల్ అధికారి) |
| ZPTC సభ్యుడు | జిల్లా కలెక్టర్ (District Collector) |
అప్పీల్ దాఖలు చేసే ముందు సంబంధిత అప్పీలేట్ అథారిటీ, దరఖాస్తు సమర్పించాల్సిన కార్యాలయం, గడువు, విధానాన్ని అధికారిక మార్గదర్శకాల ద్వారా నిర్ధారించుకోవాలి. అప్పీల్ సమాచారం సంబంధిత అధికారికి సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా చేరే విధానం కూడా అమల్లో ఉన్న వ్యవస్థ, సూచనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
నామినేషన్ అప్పీల్కు అవసరమైన పత్రాలు
నామినేషన్ తిరస్కరణపై అప్పీల్ చేయాలనుకునే అభ్యర్థులు కింది పత్రాలను సిద్ధం చేసుకోవాలి:
- లిఖితపూర్వక అప్పీల్ దరఖాస్తు: నామినేషన్ తిరస్కరణకు సంబంధించిన వివరాలు, అభ్యర్థి వివరణను పొందుపరచాలి.
- తిరస్కరణ ఉత్తర్వు కాపీ: రిటర్నింగ్ అధికారి నమోదు చేసిన తిరస్కరణ కారణాలను చూపించే పత్రాన్ని జతచేయాలి.
- సంబంధిత ఆధార పత్రాలు: తిరస్కరణకు కారణమైన అంశాన్ని వివరించడానికి అవసరమైన పత్రాలను జతచేయాలి.
- అదనపు పత్రాలు: సంబంధిత అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం అవసరమైన ఇతర పత్రాలను సమర్పించాలి.
అప్పీల్ ప్రక్రియ ఎలా ఉంటుంది?
- తిరస్కరణ ఉత్తర్వులో పేర్కొన్న కారణాలను పరిశీలించాలి.
- అప్పీల్ను స్వీకరించే అధికారి, సమర్పణ విధానం, గడువును నిర్ధారించుకోవాలి.
- అప్పీల్ దరఖాస్తుతో పాటు తిరస్కరణ ఉత్తర్వు కాపీ, సంబంధిత ఆధారాలను సమర్పించాలి.
- అప్పీలేట్ అథారిటీ వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం దరఖాస్తును పరిశీలించి ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తారు.
- తదుపరి ఎన్నికల ప్రక్రియ సంబంధిత ఉత్తర్వులు, అమల్లో ఉన్న ఎన్నికల షెడ్యూల్ ప్రకారం కొనసాగుతుంది.
ముఖ్యం: అప్పీల్కు ప్రత్యేక ఫారం నంబర్, ఖచ్చితమైన గడువు, సమర్పణ విధానం వంటి వివరాలను సంబంధిత ఎన్నికల సంఘం తాజా మార్గదర్శకాల ద్వారా నిర్ధారించుకోవాలి.
ముఖ్యమైన SEC సర్క్యులర్లు, ఆర్డర్లు
| సర్క్యులర్ / ఆర్డర్ నంబర్ | సంబంధిత అంశం |
|---|---|
| సర్క్యులర్-2 (EPMS మార్గదర్శి) | నామినేషన్ ఎంట్రీ, స్క్రూటినీ స్క్రీన్, Form-V/VI జనరేషన్, అప్పీల్ లాగిన్ ప్రక్రియ. |
| 123/SEC-B1/2026 | స్వీయ-డిక్లరేషన్ ఫార్మాట్, తిరస్కరణకు సంబంధించిన నిబంధనలు. |
| 138/SEC-B1/2026 | స్వీయ-డిక్లరేషన్ ఫార్మాట్ అనెక్స్చర్ వివరాలు. |
| 80/SEC-B2/2026 | రిజర్వుడు స్థానాలకు కుల ధృవీకరణ ఆధారాలు. |
| 124/SEC-B1/2026 | డిక్లరేషన్లకు సంబంధించిన సమాచారం అందించాల్సిన RO బాధ్యతలు. |
| 125/SEC-B1/2026 | ప్రాథమిక పరిశీలన చెక్లిస్ట్ మార్గదర్శకాలు. |
| 126/SEC-B1/2026 | పదవుల వేలం, డబ్బు కోసం ఏకగ్రీవ ప్రయత్నాలను నిరోధించే ఆదేశాలు. |
| 62/SEC-B2/2026 | EMS సాఫ్ట్వేర్లో అభ్యర్థుల పోర్టల్ నిర్వహణ. |
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
1. MPTC, ZPTC నామినేషన్ల స్క్రూటినీ ఏ పోర్టల్లో జరుగుతుంది?
రిటర్నింగ్ అధికారి లాగిన్ ద్వారా SEC-EMS పోర్టల్లో స్క్రూటినీ ప్రక్రియ నిర్వహించబడుతుంది.
2. స్క్రూటినీ సమయంలో ఏ అంశాలను పరిశీలిస్తారు?
అభ్యర్థి, ప్రతిపాదకుడి ఓటరు వివరాలు, పేరు, సీరియల్ నంబర్, అవసరమైన డిక్లరేషన్లు, రిజర్వుడు స్థానాలకు సంబంధించిన కుల ధృవీకరణ, సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తారు.
3. స్వీయ-డిక్లరేషన్లో తప్పు సమాచారం ఉందనే కారణంతో నామినేషన్ తిరస్కరించవచ్చా?
డిక్లరేషన్ పూర్తి రూపంలో దాఖలైనప్పుడు, అందులోని సమాచారం తప్పు లేదా లోపభూయిష్టంగా ఉందనే కారణం ఒక్కటే తిరస్కరణకు ఆధారం కాకూడదు. వర్తించే ఎన్నికల నిబంధనల ప్రకారం నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
4. స్క్రూటినీ తర్వాత చెల్లుబాటైన అభ్యర్థుల జాబితా ఏ ఫారంలో ప్రచురిస్తారు?
Form-VIని SEC-EMSలో జనరేట్ చేసి, అవసరమైన సంతకాలు చేసిన తర్వాత నోటీసు బోర్డులో ప్రచురించాలి.
5. నామినేషన్ తిరస్కరణపై అప్పీల్ చేయడానికి ఏ పత్రాలు అవసరం?
లిఖితపూర్వక అప్పీల్ దరఖాస్తు, తిరస్కరణ ఉత్తర్వు కాపీ, సంబంధిత ఆధార పత్రాలు సిద్ధం చేసుకోవాలి. అదనపు పత్రాలు, గడువు, సమర్పణ విధానాన్ని వర్తించే అధికారిక మార్గదర్శకాల ద్వారా నిర్ధారించుకోవాలి.
6. అప్పీల్ దాఖలు చేయడానికి ఎంత సమయం ఉంటుంది?
అప్పీల్ గడువును సంబంధిత ఎన్నికల నిబంధనలు, తాజా అధికారిక సూచనల ప్రకారం నిర్ధారించుకోవాలి. గడువు వివరాలను ఊహించి నిర్ణయించకూడదు.
ముగింపు: MPTC, ZPTC నామినేషన్ల స్క్రూటినీ సమయంలో పత్రాలు, ఓటరు వివరాలు, డిక్లరేషన్లు, వర్తించే నిబంధనలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించడం ముఖ్యం. నామినేషన్ తిరస్కరణకు గురైతే, తిరస్కరణ ఉత్తర్వును తీసుకుని సంబంధిత అప్పీలేట్ అథారిటీ, గడువు, సమర్పణ విధానాన్ని నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే అప్పీల్ దాఖలు చేయాలి.